Người vận hành xe nâng người phải đủ 18 tuổi, đủ sức khỏe, được huấn luyện an toàn lao động và có thẻ an toàn cho công việc trên cao. Thiết bị phải còn hạn kiểm định. Thiếu một trong hai loại hồ sơ này, ban an toàn của chủ đầu tư có quyền dừng thi công ngay. Bài viết tổng hợp các quy định chính và checklist hồ sơ cần chuẩn bị trước khi đưa xe vào công trình.
Bài viết này phù hợp với: nhà thầu PCCC, cơ điện (M&E), quản lý bảo trì nhà xưởng đang chuẩn bị thi công trên cao bằng xe nâng người cắt kéo hoặc Boom Lift tại Hải Phòng (VSIP, Tràng Duệ, Đình Vũ, Nomura, Nam Cầu Kiền).
Bài viết không phù hợp với: người tìm chứng chỉ lái xe nâng hàng (forklift) để bốc xếp pallet. Trường hợp đó, xem bài chứng chỉ, bằng lái xe nâng hàng.
Mục lục:
- Người vận hành xe nâng người cần chứng chỉ gì?
- Xe nâng người phải kiểm định như thế nào?
- Hồ sơ an toàn cần có để không bị dừng thi công
- Quy định an toàn khi làm việc trên sàn nâng
- 4 rủi ro thường gặp và cách phòng tránh
- Câu hỏi thường gặp
Người Vận Hành Xe Nâng Người Cần Chứng Chỉ Gì?
Người vận hành và người đứng làm việc trên sàn nâng đều thuộc nhóm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Họ phải được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động và được cấp thẻ an toàn. Đây không phải bằng lái xe nâng hàng thông thường.
Theo Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH, “làm việc trên cao từ 2 mét trở lên, trên sàn công tác di động” là công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Người làm công việc này thuộc nhóm 3 trong huấn luyện an toàn lao động. Quy chuẩn QCVN 20:2015/BLĐTBXH về sàn nâng dùng để nâng người cũng yêu cầu người vận hành từ 18 tuổi trở lên, đủ sức khỏe và được huấn luyện lần đầu, huấn luyện định kỳ.
| Giấy tờ | Ai cần có | Lưu ý khi kiểm tra |
|---|---|---|
| Thẻ an toàn lao động (nhóm 3) | Người lái xe và mọi thợ đứng trên sàn | Còn thời hạn, đúng nội dung “làm việc trên cao” hoặc vận hành thiết bị nâng |
| Giấy khám sức khỏe | Người lái xe và thợ làm trên cao | Không mắc bệnh chống chỉ định làm việc trên cao (sợ độ cao, huyết áp, động kinh…) |
| Chứng nhận đào tạo vận hành theo loại xe | Người lái xe | Xe cắt kéo và Boom Lift khác cách điều khiển, nên hỏi rõ đã được hướng dẫn loại nào |
| Hợp đồng lao động hoặc giấy điều động | Người lái xe do bên cho thuê cử đến | Ban an toàn nhà máy thường yêu cầu khi đăng ký nhân sự ra vào |
Tên gọi và thời hạn giấy tờ có thể thay đổi khi văn bản pháp luật được sửa đổi. Nên đối chiếu quy định mới nhất hoặc hỏi đơn vị huấn luyện được cấp phép.
Nếu thuê xe kèm người vận hành, hãy yêu cầu bên cho thuê gửi bản chụp các giấy tờ trên trước ngày giao xe.
Xe Nâng Người Phải Kiểm Định Như Thế Nào?
Xe nâng người nằm trong danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Xe phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ, có tem và biên bản còn hiệu lực.
- Căn cứ: Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH (danh mục thiết bị) và QCVN 20:2015/BLĐTBXH (quy chuẩn sàn nâng người).
- Chu kỳ: QCVN 20:2015 quy định kiểm định định kỳ không quá 3 năm/lần. Thời hạn thực tế ghi trên tem và biên bản kiểm định, có thể ngắn hơn với xe đã cũ.
- Nội dung kiểm định: kiểm tra hồ sơ, kiểm tra bên ngoài, thử không tải, thử tải tĩnh (125% tải định mức) và thử tải động (110% tải định mức).
- Đơn vị thực hiện: tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn lao động được cấp phép.
Tải định mức (SWL) là khối lượng tối đa sàn được phép chở, gồm cả người và vật tư. Con số này in trên nhãn tại sàn thao tác.
Hồ Sơ An Toàn Cần Có Để Không Bị Dừng Thi Công
Các nhà máy FDI và chủ đầu tư lớn thường kiểm tra hồ sơ ngay tại cổng, trước khi cho xe vào xưởng. Chuẩn bị đủ 7 mục dưới đây giúp bạn tránh mất ngày công vì chờ bổ sung giấy tờ.
- Biên bản kiểm định và tem kiểm định của xe, còn hạn.
- Thẻ an toàn và giấy khám sức khỏe của người vận hành.
- Thẻ an toàn của các thợ sẽ đứng làm việc trên sàn.
- Biên bản bàn giao xe giữa bên cho thuê và nhà thầu.
- Phiếu kiểm tra xe trước ca, ký hằng ngày.
- Biện pháp thi công an toàn và giấy phép làm việc trên cao (nếu nhà máy áp dụng).
- Danh sách đồ bảo hộ: mũ, giày, dây an toàn toàn thân, áo phản quang.
Ở nhiều nhà máy, giấy phép làm việc trên cao phải đăng ký trước 1–2 ngày. Hãy hỏi ban an toàn nhà máy về mẫu biểu riêng ngay khi nhận hợp đồng.
Quy Định An Toàn Khi Làm Việc Trên Sàn Nâng
Phần lớn sự cố xe nâng người đến từ nền không đạt, chở quá tải hoặc thợ trèo ra ngoài lan can. Tuân thủ 3 nhóm quy tắc dưới đây ở mỗi ca làm việc.
Trước khi nâng
- Kiểm tra nền: cứng, phẳng, không có hố, nắp cống hay dây điện trên đường chạy.
- Thử nút dừng khẩn cấp, còi, đèn và chức năng hạ khẩn cấp.
- Kiểm tra lan can, cửa sàn và chốt cài đủ, không lỏng.
- Rào chắn khu vực bên dưới, đặt biển cảnh báo.
- Xác nhận chiều cao cần với tới. Đọc thêm bài chiều cao làm việc và chiều cao sàn để tránh thuê thiếu chiều cao.
Trong khi làm việc trên cao
- Đeo dây an toàn toàn thân, móc vào điểm neo trên sàn. Với Boom Lift, đây là yêu cầu bắt buộc.
- Không đứng lên lan can, không kê thang hay thùng trên sàn để với cao hơn.
- Không vượt tải định mức ghi trên nhãn sàn.
- Không di chuyển xe khi sàn đang nâng cao, trừ khi nhà sản xuất cho phép.
- Ngừng làm việc ngoài trời khi gió vượt giới hạn ghi trên nhãn xe (thường 12,5 m/s).
- Giữ khoảng cách an toàn với đường dây điện, dầm trần và kết cấu treo.
- Luôn có một người giám sát dưới mặt đất biết cách hạ sàn khẩn cấp.
Xe cắt kéo có cảm biến nghiêng, sẽ khóa chức năng nâng khi nền dốc. Xem thêm đặc tính này trong bài xe nâng người cắt kéo cho nhà xưởng.
Sau ca làm việc
- Hạ sàn hoàn toàn, rút chìa khóa, đỗ xe ở vị trí bằng phẳng.
- Sạc ắc quy với xe chạy điện, tránh để kiệt bình.
- Ghi lại bất thường vào phiếu kiểm tra và báo ngay cho bên cho thuê.
4 Rủi Ro Thường Gặp Và Cách Phòng Tránh
Nắm rõ 4 rủi ro dưới đây giúp người giám sát biết cần kiểm tra gì trước mỗi lần nâng.
| Rủi ro | Nguyên nhân phổ biến | Cách phòng tránh |
|---|---|---|
| Lật xe | Nền dốc, lún, quá tải, gió lớn | Khảo sát nền, không vượt tải, theo dõi gió |
| Ngã khỏi sàn | Không đeo dây, trèo lan can, mở cửa sàn | Dây toàn thân móc điểm neo, đóng cửa sàn |
| Kẹp giữa sàn và trần | Nâng nhanh sát dầm, thiếu quan sát phía trên | Nâng chậm khi gần kết cấu, có người cảnh giới |
| Điện giật | Tiếp cận đường dây, tủ điện đang mang điện | Cắt điện khu vực, giữ khoảng cách an toàn |
Nguyên tắc chung cho mọi thiết bị nâng có thể tham khảo thêm tại bài an toàn vận hành xe nâng.
Nên Thuê Xe Kèm Người Vận Hành Hay Tự Vận Hành?
Nếu đội thợ chưa có người đủ thẻ an toàn và đã được hướng dẫn đúng loại xe, thuê kèm người vận hành là cách nhanh nhất để hồ sơ đạt yêu cầu. Khi tự vận hành, nhà thầu chịu trách nhiệm toàn bộ về nhân sự và giấy tờ.
- Thuê kèm người vận hành: phù hợp công trình ngắn ngày, nhà máy FDI kiểm soát hồ sơ chặt.
- Tự vận hành: phù hợp khi đã có thợ đủ thẻ an toàn, thuê dài ngày và cần chủ động giờ làm.
Xe Nâng Đức Anh bàn giao xe nâng người có kiểm định còn hiệu lực, kèm hướng dẫn vận hành tại công trình. Khi thuê kèm thợ lái, người vận hành có chứng chỉ theo quy định. Nếu bạn đang cân nhắc phương án thi công, xem thêm bài thuê xe nâng người hay giàn giáo hoặc chi tiết dịch vụ cho thuê xe nâng người tại Hải Phòng.
Câu Hỏi Thường Gặp
Có bằng lái xe nâng hàng thì có được lái xe nâng người không?
Không nên mặc định là được. Xe nâng người là thiết bị đưa người lên cao, cần huấn luyện an toàn làm việc trên cao và hướng dẫn đúng loại xe. Nên hỏi đơn vị huấn luyện để bổ sung nội dung phù hợp.
Đứng trên xe cắt kéo có bắt buộc đeo dây an toàn không?
Xe cắt kéo có lan can bao quanh, nhưng nhiều nhà máy vẫn bắt buộc đeo dây toàn thân. Hãy làm theo quy định của nhà máy và hướng dẫn trên nhãn xe. Với Boom Lift, luôn phải đeo dây và móc vào điểm neo.
Xe nâng người bao lâu phải kiểm định một lần?
Theo QCVN 20:2015/BLĐTBXH, kiểm định định kỳ không quá 3 năm/lần. Thời hạn cụ thể của từng xe ghi trên tem và biên bản kiểm định. Kiểm tra ngày hết hạn ngay khi nhận xe.
Thợ không có thẻ an toàn có được đứng trên sàn làm việc không?
Không. Làm việc trên cao từ 2m trên sàn công tác di động là công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Mọi thợ đứng trên sàn đều cần được huấn luyện và có thẻ an toàn.
Bị chủ đầu tư dừng thi công vì thiếu hồ sơ thì xử lý thế nào?
Liên hệ bên cho thuê để nhận ngay bản chụp biên bản kiểm định và giấy tờ người vận hành. Sau đó bổ sung thẻ an toàn của thợ và biện pháp thi công theo mẫu của nhà máy.
Bước tiếp theo: cần bộ hồ sơ kiểm định mẫu để nộp ban an toàn nhà máy? Liên hệ hotline 0928 935 789 – 0936 674 789 để được gửi trước khi giao xe. Xem toàn bộ dịch vụ cho thuê cẩu robot & xe nâng người và dịch vụ cho thuê xe nâng tại Hải Phòng.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ kỹ thuật Xe Nâng Đức Anh, tổng hợp từ Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH, Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH, QCVN 20:2015/BLĐTBXH và kinh nghiệm bàn giao xe nâng người tại các nhà xưởng Hải Phòng. Nội dung mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật mới nhất.
